01.06.2015 tarihinden itibaren eyaletlere, mevcut konutların yeniden kiralanması durumunda kira artışını %15 ile sınırlama imkânı tanınmıştır. Referans değer, ilgili şehrin kira tablosunda yer alan “bölgeye özgü karşılaştırmalı kira”dır. Yeni inşa edilen binalar ve kapsamlı bir şekilde yenilenmiş mülkler bu düzenlemenin dışında tutulmuştur. Kuzey Ren-Vestfalya eyaleti, 22 belediye için bu sınırlamayı duyurmuştur. (Eyalet, uzatma imkânından yararlanmayacağını daha önce açıklamıştır.)
İlgili yasa, 1 Ocak 2019 ve 1 Ekim 2019 tarihlerinde daha katı hale getirilmiştir: Kira artışı artık karşılaştırma kirasının yalnızca %10’unu aşamaz ve ayrıca, halihazırda yapılmış olan usulsüz kira artışının geri ödenmesi talep edilebilir.
Tartışmasız bir şekilde, çeşitli nedenlerden dolayı uygun sayıda, büyüklükte ve konumda yeterince konut bulunmamaktadır. Bu tespit, özellikle talep gören bölgeler, fiyat aralıkları ve şehirler için son derece doğrudur – örneğin Berlin gibi. Orada, belediye şirketlerinin dikkatsizce satılan konut stokunu geri satın alarak geçmişteki hataları da düzeltmek gerekir.
Bunu değiştirmek için politikacılar, öncelikle konut fiyatlandırmasına odaklanan fikirler ürettiler. Muhtemelen bunun nedeni, bu adımın hızlı, maliyetsiz ve kamuoyuna etkili olmasıdır… ancak asıl sorunun kaynağı olan konut sayısındaki yetersizlik konusunda hiçbir şey değiştirmez… yatırımcılar ve inşaat firmaları için bir teşvik olmadığı için inşa edilmeyen yüz binlerce konut eksikliği söz konusudur.
Kira fiyatlarına üst sınır getirilmesi tek bir konut bile ortaya çıkarmayacaktır – tam tersine, arzu edilen konutları inşa edebilecek potansiyel müteahhitler, sermayelerini başka alanlarda değerlendirme yolları arayacak ve bulacaktır. Kiralama piyasası mantıklı, yani kârlı bir yatırım imkânı sunmuyorsa, mülkiyet daireleri ve müstakil evler inşa edilecektir. Bunun yanı sıra, satış anında kârı elde edebilme gibi paha biçilmez bir avantajı da vardır.
Asıl hedefin açıkça ıskalandığı kolayca anlaşılabilir. Yürürlük süresinin uzatılması veya uygulamanın başka şehir ve bölgelere genişletilmesi de başarıya götürmeyecektir.
Nadir bir ürün, fiyatının sınırlandırılmasıyla daha fazla üretilemez.
Berlin Eyaleti tarafından ek olarak ilan edilen kira tavanı, hukukçuların tahminlerine göre yasalarla çelişebilir; zira federal hükümet, yeni kira sözleşmelerinde kira artış olanaklarının sınırlandırılmasını ilgili yasal düzenlemelerle zaten düzenlemiştir. Uzmanlara göre, tek bir eyalet aynı konuyu ek olarak düzenleyemez; bunun için düzenleme yetkisi yoktur.
Almanya’daki kiralık konut stoğu, toplam konut stoğunun yalnızca %54’ünü oluşturuyor! Avrupa’nın diğer tüm ülkelerinde mülkiyet oranı çok daha yüksek. Bu konuda yasama organı anlamlı adımlar atabilir ve “şu anda – hâlâ – kiracı” olanların mülk edinmesini mümkün kılacak çerçeve koşulları oluşturabilir.